Synoniem Haplochromis macrorhynchus

Verspreiding Endemische soort in het Malawimeer, die over het hele meer verspreid en vrij algemeen wordt aangetroffen.

Volwassen dieren worden meestal in groepsverband (tot meer dan 50 dieren) aangetroffen boven het zandkustbiotoop. Eén van de inheemse benamingen voor deze soort is “Chigumbuli”, wat evenveel betekent als een “slim persoon”. Deze naam danken ze aan hun behendigheid om de sleepnetten te vermijden door in het zand te duiken.

Grootte In de natuur behalen Fossorochromis rostratus een maximale lengte van ongeveer 25 cm. In het aquarium groeien mannelijke exemplaren tot ongeveer 35 cm uit; de wijfjes blijven een 10-tal cm kleiner. Lichaamsvorm Redelijk gestrekt lichaam dat zijdelings matig is afgeplat. De vorm van de kop, met een licht convex profiel is goed aangepast aan hun duikgedrag in het zand. Kleur en tekening Jonge dieren en wijfjes hebben een zilverbeige grondkleur en een patroon van zwarte vlekken die in drie lengterijen van vijf tot zes vlekken zijn gerangschikt. Ook onderdrukte mannetjes laten dit patroon merken, zij het dan wel op een zilvergroene grondkleur.

Dominante mannetjes krijgen een prachtkleed dat qua kleurschakeringen en intensiteit moeilijk met woorden te omschrijven is. Geslachtsonderscheid Bij volwassen Fossorochromis rostratus vrij eenvoudig vast te stellen (zie “Kleur en tekening”). Ook niet dominante mannetjes kan men aan de grijsgroene grondkleur gemakkelijk van de beige wijfjes onderscheiden. Kweek Maternale muilbroeder.

Voeding Fossorochromis rostratus is één van de grootste cichliden in het meer die zich in leven houdt met het doorkauwen van het zand. Waarnemingen in de natuur brachten aan het licht dat F. rostratus in een commensale relatie leeft met Cyrtocara moorii en Protomelas annectens. Deze relatie is in het voordeel van beide laatste, die er profijt aan hebben, in tegenstelling tot een symbiotische relatie, waaruit alle partijen voordeel halen.

Bij het voedselzoeken duikt F. rostratus met de kop in het zand, wat resulteert in een opwarrelend wolkje materiaal waaruit C. moorii en P. annectens de eetbare restanten uitzoeken. Verder voedt F. rostratus zich voornamelijk met plankton uit het open water. Aquariuminrichting Een voldoende groot aquarium met een zandbodem en enkele grote stenen op de bodem volstaan. We kunnen gerust ook beplanting aanbrengen, zonder te vrezen dat ze wordt opgegeten.